Artykuł 13: przejrzystość w AI dla HR — EU AI Act

Art. 13 jest skierowany do podmiotów wdrażających, takich jak pracodawcy. Nie wymienia żadnej miary dokładności ani miary sprawiedliwości.

• Przejrzystość pozwalająca interpretować wynik

  Systemy AI wysokiego ryzyka muszą być projektowane tak, aby ich działanie było wystarczająco przejrzyste, by podmioty wdrażające mogły interpretować wynik systemu i odpowiednio z niego korzystać (art. 13 ust. 1).

• Instrukcja obsługi

  Instrukcja obsługi w odpowiednim formacie cyfrowym lub w inny sposób musi zawierać zwięzłe, kompletne, poprawne i jasne informacje, które są istotne, dostępne i zrozumiałe dla podmiotów wdrażających (art. 13 ust. 2).

• Dostawca, zastosowanie, dokładność i ryzyka

  Zgodnie z art. 13 ust. 3 instrukcja zawiera co najmniej te elementy. Instrukcja podaje tożsamość i dane kontaktowe dostawcy (art. 13 ust. 3 lit. a). Opisuje przewidziane zastosowanie, cechy, możliwości i ograniczenia systemu. Podaje poziom dokładności, wraz ze wskaźnikami, solidności i cyberbezpieczeństwa, względem którego system przetestowano i zwalidowano. Wymienia znane lub dające się przewidzieć okoliczności, które mogą prowadzić do ryzyka dla zdrowia, bezpieczeństwa lub praw podstawowych (art. 13 ust. 3 lit. b ppkt (i)–(iii)).

• Wyjaśnianie, grupy, dane, zmiany, nadzór i konserwacja

  Ta sama lista jest kontynuowana w art. 13 ust. 3. W stosownych przypadkach instrukcja opisuje możliwości techniczne wyjaśniania wyniku i informacje umożliwiające jego interpretację (lit. b ppkt (iv) i (vii)). Gdy jest to właściwe, podaje skuteczność działania wobec określonych osób lub grup osób oraz specyfikacje danych wejściowych lub wykorzystanych zbiorów danych (lit. b ppkt (v) i (vi)). Wymienia zmiany z góry określone podczas pierwotnej oceny zgodności, jeśli takie są (lit. c). Opisuje środki nadzoru ludzkiego oraz potrzebne zasoby sprzętowe, oczekiwany okres eksploatacji i konserwację (lit. d i e). W stosownych przypadkach opisuje, jak podmioty wdrażające zbierają, przechowują i interpretują rejestry zdarzeń (lit. f).

„Technologia HR” nie jest kategorią w rozporządzeniu. Liczy się zastosowanie wymienione w załączniku III pkt 4 („Zatrudnienie, zarządzanie pracownikami i dostęp do samozatrudnienia”).

• Pkt 4 lit. a: rekrutacja i wybór

  Systemy AI przeznaczone do wykorzystywania do celów rekrutacji lub wyboru osób fizycznych, w szczególności do celów umieszczania ukierunkowanych ogłoszeń o pracę, analizowania i filtrowania podań o pracę oraz do oceny kandydatów.

• Pkt 4 lit. b: stosunki pracy

  Systemy AI przeznaczone do wykorzystywania do celów podejmowania decyzji wpływających na warunki stosunków pracy, decyzji o awansie lub rozwiązaniu umownego stosunku pracy, przydzielania zadań w oparciu o indywidualne zachowanie lub cechy osobowości lub charakter lub do monitorowania lub oceny wydajności i zachowania osób pozostających w takich stosunkach.

• Istnieje wyjątek i nigdy nie obejmuje on profilowania

  System AI z załącznika III nie jest systemem wysokiego ryzyka, jeżeli nie stwarza znaczącego ryzyka szkody dla zdrowia, bezpieczeństwa lub praw podstawowych osób fizycznych, w tym przez to, że nie wpływa istotnie na wynik procesu decyzyjnego. Odstępstwo ma zastosowanie tylko wtedy, gdy spełniony jest którykolwiek z czterech warunków z art. 6 ust. 3 lit. a–d. System, który dokonuje profilowania osób fizycznych, jest zawsze systemem wysokiego ryzyka. Dostawca, który uważa, że jego system nie jest systemem wysokiego ryzyka, musi udokumentować swoją ocenę przed wprowadzeniem systemu do obrotu lub oddaniem go do użytku (art. 6 ust. 4). Komisja miała przedstawić wytyczne z praktycznymi przykładami nie później niż do 2 lutego 2026 r. (art. 6 ust. 5).

• Twórca oprogramowania jest dostawcą, a pracodawca, który z niego korzysta, podmiotem wdrażającym

  Dostawca to osoba fizyczna lub prawna, organ publiczny, agencja lub inny podmiot, który rozwija system AI lub zleca jego rozwój i wprowadza go do obrotu lub oddaje do użytku pod własną nazwą lub znakiem towarowym (art. 3 pkt 3). Dostawcy systemów wysokiego ryzyka muszą zapewnić zgodność swoich systemów z wymogami sekcji 2 (art. 8–15) (art. 16 lit. a). Podmiot wdrażający (w rozporządzeniu: podmiot stosujący) to osoba fizyczna lub prawna, organ publiczny, agencja lub inny podmiot, który wykorzystuje system AI pod własnym zarządem, chyba że system jest wykorzystywany w ramach osobistej działalności o charakterze niezawodowym (art. 3 pkt 4). Pracodawca, który korzysta z systemu HR, jest podmiotem wdrażającym i podlega obowiązkom z art. 26. Podmiot wdrażający staje się dostawcą, jeżeli umieszcza swoją nazwę lub znak towarowy na systemie wysokiego ryzyka już wprowadzonym do obrotu, dokonuje w nim istotnej zmiany lub zmienia przeznaczenie systemu w taki sposób, że staje się on systemem wysokiego ryzyka (art. 25 ust. 1).

• Terminy, starsze systemy i wyłączenia z zakresu stosowania

  Wymogi dla systemów z załącznika III obowiązują od 2 grudnia 2027 (art. 113 lit. c ppkt (i)). System AI wysokiego ryzyka wprowadzony do obrotu lub oddany do użytku przed tą datą jest objęty przepisami tylko wtedy, gdy od tej daty podlega istotnym zmianom w swoim projekcie. W każdym razie dostawcy i podmioty wdrażające systemy AI wysokiego ryzyka przeznaczone do wykorzystywania przez organy publiczne muszą podjąć niezbędne kroki, aby spełnić wymogi do 2 sierpnia 2030 (art. 111 ust. 2). Rozporządzenia nie stosuje się do obszarów wykraczających poza zakres prawa Unii (art. 2 ust. 3), do systemów lub modeli AI, w tym ich wyników, opracowanych i oddanych do użytku wyłącznie do celów badań naukowych i prac rozwojowych (art. 2 ust. 6) ani do działalności badawczej, testowej i rozwojowej prowadzonej przed wprowadzeniem systemu do obrotu lub oddaniem go do użytku; testowanie w warunkach rzeczywistych nie jest wyłączone (art. 2 ust. 8). Nie stosuje się go do obowiązków podmiotów wdrażających będących osobami fizycznymi, które wykorzystują systemy AI w ramach czysto osobistej działalności o charakterze niezawodowym (art. 2 ust. 10). Systemy AI udostępniane na podstawie bezpłatnych licencji otwartego oprogramowania są wyłączone, chyba że zostaną wprowadzone do obrotu lub oddane do użytku jako systemy wysokiego ryzyka albo jako systemy objęte art. 5 lub 50 (art. 2 ust. 12).

• Kandydaci i pracownicy, których dotyczą decyzje, są informowani na podstawie innych artykułów

  Art. 13 nie zobowiązuje nikogo do informowania kandydatów ani pracowników. Podmioty wdrażające systemy AI wysokiego ryzyka z załącznika III, które podejmują decyzje dotyczące osób fizycznych lub pomagają w ich podejmowaniu, informują te osoby, że jest w stosunku do nich wykorzystywany system AI wysokiego ryzyka (art. 26 ust. 11). Osoba, której dotyczy decyzja podjęta przez podmiot wdrażający na podstawie wyników systemu z załącznika III (z wyjątkiem pkt 2), która wywołuje skutki prawne lub w podobny sposób znacząco oddziałuje na tę osobę, w sposób, który jej zdaniem ma niekorzystny wpływ na jej zdrowie, bezpieczeństwo lub prawa podstawowe, ma prawo uzyskać od podmiotu wdrażającego jasne i merytoryczne wyjaśnienia dotyczące roli systemu AI w procesie podejmowania decyzji oraz głównych elementów podjętej decyzji (art. 86 ust. 1). Stosuje się to tylko w zakresie, w jakim prawo to nie wynika z innych przepisów prawa Unii (art. 86 ust. 3).

• Pracodawcy informują przedstawicieli pracowników i pracowników, których to dotyczy

  Przed oddaniem do użytku lub wykorzystaniem systemu AI wysokiego ryzyka w miejscu pracy podmioty wdrażające będące pracodawcami informują przedstawicieli pracowników i pracowników, których to dotyczy, że będzie w stosunku do nich wykorzystywany system. Informacje te przekazuje się, w stosownych przypadkach, zgodnie z zasadami i procedurami ustanowionymi w prawie Unii i prawie krajowym oraz praktyką w zakresie informowania pracowników i ich przedstawicieli (art. 26 ust. 7).

• Brak obowiązkowej miary dokładności lub sprawiedliwości

  Rozporządzenie nie wymienia miary dokładności ani miary sprawiedliwości. Instrukcja obsługi musi podawać poziom dokładności i odpowiednie wskaźniki, względem których system przetestowano i zwalidowano (art. 13 ust. 3 lit. b ppkt (ii) oraz art. 15 ust. 3). W stosownych przypadkach podaje działanie systemu w odniesieniu do konkretnych osób lub grup osób, wobec których ma być wykorzystywany (art. 13 ust. 3 lit. b ppkt (v)).

• Rozporządzenie nie wymienia żadnej normy; istnieją normy zharmonizowane i wytyczne

  Samo rozporządzenie nie wymienia żadnej normy dla przejrzystości. Wymaga uwzględnienia powszechnie uznawanego stanu wiedzy technicznej (art. 8 ust. 1). Systemy AI wysokiego ryzyka zgodne z normami zharmonizowanymi, do których odniesienia opublikowano w Dzienniku Urzędowym, uznaje się za zgodne z wymogami sekcji 2, które te normy obejmują (art. 40 ust. 1). Komisja opracowuje wytyczne dotyczące stosowania wymogów art. 8–15 (art. 96 ust. 1 lit. a). Każda inna norma, z której korzysta dostawca, jest dobrowolnym wyborem projektowym.

To przykłady, nie wymogi.

• Przykład: działanie dla poszczególnych grup (art. 13 ust. 3 lit. b ppkt (v))

  W stosownych przypadkach instrukcja obsługi podaje, jak narzędzie działa dla grup kandydatów, dla których jest przeznaczone, na przykład według języka zgłoszenia.

• Przykład: nadzór i rejestry (art. 13 ust. 3 lit. d i f)

  Instrukcja obsługi opisuje, jak rekruter przegląda ranking i może go uchylić oraz jak pracodawca gromadzi, przechowuje i interpretuje rejestry narzędzia.

• Artykuł 13 rozporządzenia AI: przejrzystość i instrukcja obsługi

  Artykuł tak, jak formułuje go rozporządzenie, dla wszystkich sektorów.

• Rozporządzenie AI HR: zgodność w technologii HR

  Jak rozporządzenie obejmuje AI do rekrutacji, wyboru i zarządzania pracownikami.

• Artykuł 12: prowadzenie rejestrów w AI dla HR — EU AI Act

  Automatyczne rejestrowanie zdarzeń w technologii HR.

• Art. 26 dla technologii HR: obowiązki podmiotów wdrażających

  Obowiązki pracodawcy jako podmiotu wdrażającego, w tym informowanie pracowników.