Art. 13 dla biometrycznej AI: przejrzystość i instrukcja obsługi

Art. 13 dotyczy informacji, które dostawca przekazuje podmiotom wdrażającym. Nie jest to obowiązek informowania osób rejestrowanych przez system.

• art. 13(1)
  Wystarczająco przejrzysty, aby interpretować wyniki

  Systemy AI wysokiego ryzyka projektuje się i rozwija w sposób zapewniający wystarczającą przejrzystość ich działania, umożliwiającą podmiotom wdrażającym interpretację wyników systemu i ich właściwe wykorzystanie. Zapewnia się odpowiedni rodzaj i stopień przejrzystości w celu osiągnięcia spełnienia przez dostawcę i podmiot wdrażający odpowiednich obowiązków określonych w sekcji 3.

• art. 13(2)
  Instrukcja obsługi w odpowiednim formacie

  Do systemów AI wysokiego ryzyka dołącza się instrukcję obsługi w odpowiednim formacie cyfrowym lub innym. Zawiera ona zwięzłe, kompletne, poprawne i jasne informacje, które są istotne, dostępne i zrozumiałe dla podmiotów wdrażających.

• art. 13(3)(a)–(b)
  Tożsamość dostawcy, możliwości i ograniczenia

  Instrukcja obsługi musi zawierać co najmniej tożsamość i dane kontaktowe dostawcy oraz, w stosownych przypadkach, jego upoważnionego przedstawiciela. Musi opisywać cechy, możliwości i ograniczenia skuteczności działania systemu, w tym: przeznaczenie; poziom dokładności, w tym jego metryki, solidności i cyberbezpieczeństwa, względem którego system był testowany i walidowany i którego można oczekiwać, oraz wszelkie znane i dające się przewidzieć okoliczności, które mogą na ten poziom wpływać; wszelkie znane lub dające się przewidzieć okoliczności mogące prowadzić do ryzyka dla zdrowia i bezpieczeństwa lub praw podstawowych; w stosownych przypadkach, techniczne możliwości i cechy systemu pozwalające na dostarczanie informacji istotnych dla wyjaśnienia jego wyników; w stosownych przypadkach, skuteczność działania systemu w odniesieniu do konkretnych osób lub grup osób, wobec których ma być wykorzystywany; w stosownych przypadkach, specyfikacje dotyczące danych wejściowych lub wszelkie inne istotne informacje dotyczące wykorzystywanych zbiorów danych treningowych, walidacyjnych i testowych; w stosownych przypadkach, informacje umożliwiające podmiotom wdrażającym interpretację wyników systemu i ich właściwe wykorzystanie.

• art. 13(3)(c)–(f)
  Zmiany, nadzór ludzki, zasoby i rejestry

  Instrukcja obsługi musi zawierać również następujące elementy. Zmiany w systemie i jego skuteczności działania, które dostawca z góry zaplanował w momencie przeprowadzania początkowej oceny zgodności, jeżeli takie zmiany występują. Środki nadzoru ludzkiego, o których mowa w art. 14, w tym środki techniczne wprowadzone w celu ułatwienia podmiotom wdrażającym interpretacji wyników systemu. Niezbędne zasoby obliczeniowe i sprzętowe, oczekiwany okres używania systemu oraz wszelkie niezbędne środki konserwacji i utrzymania, w tym ich częstotliwość, służące zapewnieniu właściwego funkcjonowania systemu, w tym w odniesieniu do aktualizacji oprogramowania. W stosownych przypadkach opis mechanizmów zawartych w systemie, które umożliwiają podmiotom wdrażającym prawidłowe zbieranie, przechowywanie i interpretację rejestrów zdarzeń zgodnie z art. 12.

Art. 13 wiąże wyłącznie systemy AI wysokiego ryzyka. Poniższe wiersze pokazują, kiedy biometryczna AI jest systemem wysokiego ryzyka, kogo wiążą przepisy i gdzie znajdują się obowiązki wobec osób, których to dotyczy.

• Załącznik III zawiera obszar „Biometria”, ograniczony do trzech rodzajów systemów

  Załącznik III zawiera obszar „Biometria”, w zakresie, w jakim jego stosowanie jest dozwolone na podstawie odpowiednich przepisów prawa Unii lub prawa krajowego. Obszar ogranicza się do pkt 1 lit. a)–c); rozporządzenie nie zna szerszego reżimu dla biometrii. Słowo „biometria” na tej stronie oznacza te systemy. Pkt 1 lit. a) obejmuje systemy zdalnej identyfikacji biometrycznej. Nie obejmuje to systemów AI przeznaczonych do wykorzystania przy weryfikacji biometrycznej, której jedynym celem jest potwierdzenie, że określona osoba fizyczna jest osobą, za którą się podaje. Pkt 1 lit. b) obejmuje systemy AI przeznaczone do wykorzystania przy kategoryzacji biometrycznej, według wrażliwych lub chronionych atrybutów lub cech na podstawie wywnioskowania tych atrybutów lub cech. Pkt 1 lit. c) obejmuje systemy AI przeznaczone do wykorzystania przy rozpoznawaniu emocji. System zdalnej identyfikacji biometrycznej służy do identyfikacji osób fizycznych bez ich aktywnego udziału, zwykle na odległość, poprzez porównanie danych biometrycznych danej osoby z danymi biometrycznymi zawartymi w referencyjnej bazie danych (art. 3 pkt 41). Weryfikacja biometryczna to zautomatyzowana weryfikacja typu jeden-do-jednego, w tym uwierzytelnianie, tożsamości osób fizycznych przez porównanie ich danych biometrycznych z wcześniej przekazanymi danymi biometrycznymi (art. 3 pkt 36). System biometryczny, którego pkt 1 nie wymienia, jest systemem wysokiego ryzyka tylko wtedy, gdy obejmuje go inny punkt załącznika III lub załącznik I.

• Art. 6 ust. 3 może wyłączyć system z załącznika III

  System objęty załącznik III pkt 1 jest systemem wysokiego ryzyka na podstawie art. 6 ust. 2. Zgodnie z art. 6 ust. 3 nie jest nim, jeżeli nie stwarza znaczącego ryzyka szkody dla zdrowia, bezpieczeństwa lub praw podstawowych. Obejmuje to brak znaczącego wpływu na wynik procesu decyzyjnego. Wyjątek ten stosuje się, gdy spełniony jest którykolwiek z następujących warunków (art. 6 ust. 3 lit. a)–d)). System jest przeznaczony do wykonywania wąsko określonego zadania proceduralnego. Albo jest przeznaczony do poprawienia wyniku zakończonej uprzednio czynności wykonywanej przez człowieka. Albo jest przeznaczony do wykrywania wzorców podejmowania decyzji lub odstępstw od wzorców podjętych uprzednio decyzji. Nie ma on na celu zastąpienia ani wywarcia wpływu na zakończoną uprzednio ocenę dokonaną przez człowieka bez odpowiedniej weryfikacji przez człowieka. Albo jest przeznaczony do wykonywania zadań przygotowawczych w kontekście oceny istotnej z punktu widzenia przypadków wykorzystania wymienionych w załączniku III. To, jak te warunki łączą się z testem znaczącego ryzyka, jest pytaniem do prawnika. System zawsze jest systemem wysokiego ryzyka, jeżeli dokonuje profilowania osób fizycznych. Profilowanie definiuje art. 4 pkt 4 RODO (art. 3 pkt 52). To, czy dany system biometryczny go dokonuje, również jest pytaniem do prawnika. Dostawca, który powołuje się na wyjątek, dokumentuje swoją ocenę przed wprowadzeniem systemu do obrotu lub oddaniem go do użytku. Musi też zarejestrować system (art. 6 ust. 4, art. 49 ust. 2). Niezależnie od tego pkt 1 lit. a) sam wyłącza systemy AI przeznaczone do wykorzystania przy weryfikacji biometrycznej, której jedynym celem jest potwierdzenie, że określona osoba fizyczna jest osobą, za którą się podaje.

• Dostawca i podmiot wdrażający

  Dostawca rozwija system AI lub zleca jego rozwój i wprowadza go do obrotu lub oddaje do użytku pod własną nazwą lub znakiem towarowym (art. 3 pkt 3). Oddanie do użytku obejmuje dostarczenie systemu do użytku własnego dostawcy (art. 3 pkt 11). Przedsiębiorstwo lub organ publiczny, który rozwija system biometryczny i oddaje go do użytku pod własną nazwą, jest więc dostawcą. Przedsiębiorstwo lub organ publiczny, który wykorzystuje system, nad którym sprawuje kontrolę, jest podmiotem wdrażającym (w rozporządzeniu: podmiot stosujący; art. 3 pkt 4). Podmiot wdrażający staje się dostawcą w trzech przypadkach. Umieszcza swoją nazwę lub znak towarowy na systemie wysokiego ryzyka już wprowadzonym do obrotu, bez uszczerbku dla ustaleń umownych przewidujących, że podział obowiązków następuje w inny sposób. Wprowadza istotną zmianę w takim systemie, po której pozostaje on systemem wysokiego ryzyka. Albo zmienia przeznaczenie systemu niebędącego systemem wysokiego ryzyka tak, że staje się on takim systemem (art. 25 ust. 1). Dostawcy, który pierwotnie wprowadził system do obrotu lub oddał go do użytku, nie uznaje się wtedy już za dostawcę tego konkretnego systemu i musi on ściśle współpracować z nowym dostawcą (art. 25 ust. 2). Nie dotyczy to sytuacji, gdy pierwotny dostawca wyraźnie określił, że jego system nie może zostać zmieniony w system AI wysokiego ryzyka.

• Obowiązki informowania osób, których to dotyczy, znajdują się w innych artykułach

  Art. 13 dotyczy informacji dla podmiotów wdrażających. Nie zawiera przepisów o tablicach, komunikatach ani wiadomościach na ekranie dla osób rejestrowanych przez system biometryczny. Podmioty wdrażające systemy AI wysokiego ryzyka, o których mowa w załączniku III, które podejmują decyzje dotyczące osób fizycznych lub pomagają w ich podejmowaniu, informują te osoby, że jest wobec nich stosowany system (art. 26 ust. 11). Podmioty wdrażające system rozpoznawania emocji lub system kategoryzacji biometrycznej informują osoby fizyczne, które są na niego narażone, o działaniu systemu i przetwarzają dane osobowe zgodnie z przepisami o ochronie danych (art. 50 ust. 3). Obowiązek ten nie dotyczy takich systemów, których stosowanie jest dozwolone przez prawo w celu wykrywania przestępstw, zapobiegania im lub prowadzenia postępowań przygotowawczych w ich sprawie, z zastrzeżeniem odpowiednich zabezpieczeń praw i wolności osób trzecich i zgodnie z prawem Unii. Prawo Unii o ochronie danych nadal obowiązuje (art. 2 ust. 7).

• Terminy

  Wymogi dla tych zastosowań z załącznika III stosuje się od 2 grudnia 2027 (art. 113 lit. c) ppkt (i)). System wprowadzony do obrotu lub oddany do użytku przed tą datą jest objęty rozporządzeniem tylko wtedy, gdy po niej jego projekt ulegnie istotnym zmianom. W każdym razie dostawcy i podmioty wdrażające systemy AI wysokiego ryzyka przeznaczone do wykorzystywania przez organy publiczne muszą podjąć niezbędne kroki, aby spełnić wymogi do 2 sierpnia 2030 (art. 111 ust. 2). Ta zasada nie obejmuje systemów, o których mowa w art. 111 ust. 1.

• Kary pieniężne

  Dostawcy muszą zapewnić, aby ich systemy AI wysokiego ryzyka spełniały wymogi sekcji 2 rozdziału III, która obejmuje art. 9–15 (art. 16 lit. a)). Naruszenie obowiązków dostawców z art. 16 lub obowiązków podmiotów wdrażających z art. 26 może skutkować karą pieniężną. Kara wynosi do 15 mln EUR lub, w przypadku przedsiębiorstwa, do 3 % jego całkowitego światowego obrotu rocznego z poprzedniego roku obrotowego, zależnie od tego, która kwota jest wyższa (art. 99 ust. 4 lit. a) i e)). Dla MŚP, w tym przedsiębiorstw typu start-up, każda kara jest ograniczona do niższej z tych kwot (art. 99 ust. 6). To samo dotyczy małych spółek o średniej kapitalizacji (art. 3 pkt 14b, art. 99 ust. 6a). Każde państwo członkowskie ustanawia przepisy dotyczące określenia, w jakim zakresie na organy i podmioty publiczne ustanowione w tym państwie członkowskim można nakładać administracyjne kary pieniężne (art. 99 ust. 8).

• Zakres rozporządzenia i jego granice

  Rozporządzenie stosuje się do dostawców i podmiotów wdrażających, którzy mają siedzibę lub znajdują się w państwie trzecim, w przypadku gdy wyniki wytworzone przez system AI są wykorzystywane w Unii (art. 2 ust. 1 lit. c)). Nie stosuje się go do obszarów wykraczających poza zakres stosowania prawa Unii i nie wpływa ono na kompetencje państw członkowskich w zakresie bezpieczeństwa narodowego (art. 2 ust. 3). Rozporządzenia nie stosuje się do systemów AI lub modeli AI, w tym ich wyników, rozwiniętych i oddanych do użytku wyłącznie do celów badań naukowych i rozwojowych (art. 2 ust. 6). Nie stosuje się go do działalności badawczej, testowej ani rozwojowej przed wprowadzeniem systemu do obrotu lub oddaniem go do użytku. Wyłączenie to nie obejmuje testów w warunkach rzeczywistych (art. 2 ust. 8). Systemy AI udostępniane na podstawie bezpłatnych licencji otwartego oprogramowania są poza zakresem rozporządzenia. Wyłączenie to nie ma zastosowania, jeżeli są one wprowadzane do obrotu lub oddawane do użytku jako systemy AI wysokiego ryzyka albo objęte art. 5 lub 50 (art. 2 ust. 12). Nie stosuje się jej do systemów AI, o ile są one wprowadzane do obrotu, oddawane do użytku lub wykorzystywane, ze zmianami lub bez zmian, wyłącznie do celów wojskowych, obronnych lub bezpieczeństwa narodowego, niezależnie od rodzaju podmiotu prowadzącego te działania (art. 2 ust. 3). Nie stosuje się jej do organów publicznych w państwie trzecim ani do organizacji międzynarodowych objętych jej zakresem stosowania na podstawie art. 2 ust. 1, jeżeli wykorzystują one systemy AI w ramach współpracy międzynarodowej lub umów międzynarodowych w sprawie ścigania przestępstw i współpracy sądowej zawartych z Unią lub z jednym państwem członkowskim bądź ich większą liczbą, pod warunkiem zapewnienia przez to państwo trzecie lub organizację międzynarodową odpowiednich zabezpieczeń w odniesieniu do ochrony podstawowych praw i wolności osób fizycznych (art. 2 ust. 4). Nie stosuje się jej do obowiązków podmiotów wdrażających będących osobami fizycznymi, które korzystają z systemów AI w ramach czysto osobistej działalności pozazawodowej (art. 2 ust. 10). Prawo Unii w zakresie ochrony danych osobowych, prywatności i poufności komunikacji stosuje się do danych osobowych przetwarzanych w związku z prawami i obowiązkami ustanowionymi w rozporządzeniu. Bez uszczerbku dla art. 4a i art. 59 rozporządzenie nie ma wpływu na rozporządzenia (UE) 2016/679 i (UE) 2018/1725 ani na dyrektywy 2002/58/WE i (UE) 2016/680 (art. 2 ust. 7).

• Brak wartości dokładności i listy grup dla biometrii

  Art. 13 ust. 3 wymaga, aby instrukcja obsługi podawała poziom dokładności i jego metryki oraz, w stosownych przypadkach, skuteczność działania w odniesieniu do konkretnych osób lub grup osób. Nie wskazuje dla systemów biometrycznych wartości dokładności, metryki ani listy grup. Samo rozporządzenie nie wskazuje żadnej normy. Dla systemów AI wysokiego ryzyka zgodnych z normami zharmonizowanymi, do których odniesienia opublikowano w Dzienniku Urzędowym, domniemuje się zgodność z wymogami sekcji 2 w zakresie, w jakim normy te je obejmują (art. 40 ust. 1). Komisja ma opracować wytyczne dotyczące stosowania wymogów i obowiązków z art. 8–15, 25 i 26 (art. 96 ust. 1 lit. a)).

• Przykład: przewodnik dla osób weryfikujących trafienia

  Przykład, a nie wymóg rozporządzenia: dla osób, które muszą zweryfikować trafienie na podstawie art. 14 ust. 5, dostawca mógłby dodać krótki przewodnik, jak czytać trafienie i w jakich okolicznościach jest ono mniej wiarygodne.

• Przykład: wersjonowanie instrukcji obsługi

  Przykład, a nie wymóg rozporządzenia: dostawca mógłby wersjonować instrukcję obsługi i zapisywać, która wersja towarzyszy której wersji systemu, aby podmiot wdrażający mógł sprawdzić, co obowiązywało w chwili danego użycia.

• Artykuł 13 rozporządzenia AI: przejrzystość i instrukcja obsługi

  Art. 13 dla wszystkich sektorów: wymogi, terminy i kary.

• Rozporządzenie AI biometria: zgodność

  Przegląd biometrii: co obejmuje rozporządzenie, co zakazuje i jakie są przepisy szczególne dla biometrii.

• Art. 14 dla biometrycznej AI: nadzór ludzki

  Biometryczna AI i art. 14: nadzór ludzki i weryfikacja przez dwie osoby przy zdalnej identyfikacji.

• Artykuł 15 rozporządzenia AI: dokładność, solidność i cyberbezpieczeństwo

  Art. 15 dla wszystkich sektorów: poziomy dokładności, które art. 13 ust. 3 każe dostawcom podawać.